Calcium

Calcium is een van de bekendste mineralen en komt het meest voor in het menselijk lichaam. Volwassenen wordt aanbevolen om dagelijks 800 mg calcium binnen te krijgen via hun voeding.

Melk en zuivelproducten zijn goede bronnen, maar plantaardig voedsel en bepaalde mineraalwaters dragen ook bij aan de calciumvoorziening. We raden aan om calcium altijd samen met vitamine D in te nemen. Vitamine D leidt tot een aanzienlijk betere opname van calcium in het lichaam. Tegelijkertijd kan een tekort aan vitamine D ook een oorzaak zijn van calciumtekort (hypocalciëmie).

Calcium is nodig voor veel lichaamsfuncties. Het draagt bij aan een normale bloedstolling, spierfunctie en energiestofwisseling. Maar de bekendste eigenschap is ongetwijfeld het behoud van normale botten en tanden. Botten zijn levend weefsel dat voortdurend wordt opgebouwd en afgebroken. Wanneer we bewegen, worden de botten belast en opgebouwd. Er is een evenwicht waarin botmineralen worden opgenomen uit de bloedbaan en weer worden afgegeven. Als er echter niet genoeg calcium beschikbaar is in de bloedbaan, put het lichaam uit zijn eigen calciumvoorraden en verwijdert het calcium uit de botten. Bij een langdurig tekort wordt calcium over een langere periode aan de botten onttrokken, wat onder andere kan leiden tot een verhoogd risico op botbreuken en botvervorming. Osteoporose (botverlies) kan ook een mogelijk gevolg zijn.

Mensen verliezen elke dag ongeveer 300 mg calcium via zweet, urine en ontlasting. Hoeveel calcium we dagelijks moeten innemen, hangt onder andere af van leeftijd, geslacht en hormonen. Vooral adolescenten hebben een hoge calciumbehoefte omdat hun botmassa nog aan het groeien is.

Het is essentieel dat de hoeveelheid calcium die we elke dag "verliezen" en die door het lichaam wordt verwerkt, ook wordt aangevuld.

De gezondheidsclaims die door de FOPH zijn toegestaan voor calcium/calcium zijn zeer divers:
- Calcium is nodig voor een gezonde groei en botontwikkeling bij kinderen.
- Calcium draagt bij tot een normale bloedstolling.
- Calcium draagt bij tot een normaal energiemetabolisme.
- Calcium draagt bij tot een normale spierfunctie.
- Calcium draagt bij tot een normale signaaloverdracht tussen zenuwcellen.
- Calcium draagt bij tot de normale werking van spijsverteringsenzymen.
- Calcium heeft een functie bij celdeling en specialisatie.
- Calcium is nodig voor het behoud van normale botten.
- Calcium is nodig voor het behoud van normale tanden.
- Calcium helpt het verlies van botmineralen bij postmenopauzale vrouwen te verminderen. Een lage botmineraaldichtheid is een risicofactor voor botbreuken veroorzaakt door osteoporose.
- Calcium en vitamine D helpen het verlies van botmineralen te verminderen bij vrouwen na de menopauze. Een lage botmineraaldichtheid is een risicofactor voor botbreuken veroorzaakt door osteoporose.
- Calcium en vitamine D zijn nodig voor een gezonde botgroei en -ontwikkeling bij kinderen.

Ja, de dagelijkse behoefte kan worden gedekt met een evenwichtige voeding. Het menselijk lichaam kan calcium echter niet zelf produceren. Daarom is het essentieel dat we ons lichaam regelmatig voorzien van voldoende calcium. Zorg ervoor dat je voldoende melk en zuivelproducten consumeert, calciumrijk mineraalwater (meer dan 300 mg calcium per liter), amandelen, noten, groene groenten en kruiden.
Vitamine D bevordert de opname van calcium. Wees voorzichtig met voedingsvezels, fosfaat (bijv. in smeltkaas, worstproducten), fytinezuur (bijv. in peulvruchten, volkorenproducten), oxalaten (vooral in rabarber, spinazie, koolstengels) en verzadigde vetzuren (bijv. palmvet, reuzel); deze voedingsmiddelen kunnen de absorptie van calcium verminderen.
Cafeïne, alcohol en een hoge inname van dierlijke eiwitten verhogen ook de uitscheiding van calcium via de urine.

Vrouwen moeten vooral letten op een voldoende calciuminname tijdens en na de menopauze, omdat de oestrogeenspiegel daalt. Dit regelt de opname van calcium in de botstructuur. Volgens gegevens over de geschatte consumptie is de calciumvoorziening van de algemene bevolking in Zwitserland voldoende. De toevoer van vitamine D aan specifieke bevolkingsgroepen lijkt echter niet altijd voldoende te zijn. Op basis van recente bevindingen wordt vitamine D-suppletie daarom aanbevolen voor ouderen, aangezien een groot deel van deze bevolkingsgroep een vitamine D-tekort kan hebben.1

1 Keller U, Battaglia Richi E, Beer M, Darioli R, Meyer K, Renggli A, Römer-Lüthi C, Stoffel-Kurt N. Sixth Swiss Nutrition Report. Bern: Federaal Bureau voor de volksgezondheid, 2012.